Πρώιμα παραδείγματαΜερικά πρώιμα παραδείγματα με ελληνικά θέματα αλλά με ανατολίτικες λεπτομέρειες βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση της προέλευσης αυτής της σειράς.
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη - Carnelian από το Μάριον της Κύπρου. Ο Ηρακλής διασώζει τη Δηιάνειρα από τον Νέσσο. Η διαγραμμισμένη περιοχή παρακάτω είναι φοινικική, όπως και το «ζώδιο» και το γεράκι παραπάνω της Αιγύπτου
Ιδιωτικός Συνεργάτης 16 χιλ. AGGems αρ. 72
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη - Carnelian. Μια ελληνική γοργόνα με σώμα αλόγου (σπάνιο αλλά κατάλληλο για το τέρας) αρπάζει ένα λιοντάρι σε μια κοινή ανατολική πόζα.
Άγνωστο Συλλ. 14 χιλ. AGGems αρ. 31.
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη - Carnelian Μια μορφή σαν φτερωτός σάτυρος ή Μπες (αιγυπτιακή/φοινικική θεότητα) αλλά με σώμα λιονταριού, αρπάζει μια κατσίκα σε μια στάση πιο κατάλληλη για τον Μπες παρά για έναν Έλληνα σάτυρο.
Λονδίνο, Walters αρ. 317. 15 χιλ. AGGems αρ. 35.
Ο Μπες (Bes) είναι μια ιδιαίτερη και εξαιρετικά δημοφιλής θεότητα της αρχαίας αιγυπτιακής μυθολογίας, η οποία συχνά θεωρείται ότι έχει ρίζες από την περιοχή της Νουβίας ή άλλες περιοχές της Αφρικής, ενώ η λατρεία του επηρέασε και τους φοινικικούς πληθυσμούς. Σε αντίθεση με τους περισσότερους Αιγυπτίους θεούς που απεικονίζονταν σε προφίλ, ο Μπες παρουσιάζεται σχεδόν πάντα μετωπικά (κατά πρόσωπο), συχνά με μια γκριμάτσα, προεξέχουσα γλώσσα, μεγάλα μάτια και νάνο σωματότυπο
Σκαραβαίος από χαλκηδόνιο από την Κύπρο. Μια θεά με έξι φτερά, φτερωτό κεφάλι και φτέρνες, φέρει έναν ηλιακό δίσκο. Μια ελληνική ερμηνεία του ανατολικού φτερωτού δίσκου.
Οξφόρδη 1966.595, I, αρ. *. 15 χιλ. AGGems αρ. 40.
Αφηγηματικές σκηνές
Μερικοί σκαραβαίοι των μέσων του 6ου αιώνα επιχειρούν αφηγηματικές σκηνές με αρκετές μορφές. Ως επί το πλείστον, προτιμώνται μονομορφικά θέματα, σε αντίθεση με την πρακτική που εφαρμόζεται σε πολλές ανατολικές σφραγίδες.
Σκαραβαίος πλάσμα (Στην ορυκτολογία, ο όρος Plasma (Πλάσμα) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ποικιλία κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία (Χαλκηδόνιος). από τους Φαλέρειους- Falerii - (Ετρουρία). Ο Ηρακλής παλεύει με τον ποτάμιο θεό Αχελώο, ο οποίος έχει ουρά φιδιού, αρπάζοντας το κέρατό του. Ένα δελφίνι από πίσω, που υποδηλώνει το υδάτινο περιβάλλον.
Berlin F 136; AGDS II, αρ. *. 19 χιλιοστά. AGGems αρ. 74.
Σκαραβαίος από πλάσμα.( Στην ορυκτολογία, ο όρος Plasma (Πλάσμα) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ποικιλία κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία (Χαλκηδόνιος).) Ο Ηρακλής δέχεται την υποταγή του Αχελώου και το έπαθλό του, τη νύφη του Δηιάνειρα. Ένα ασυνήθιστο καλωδιακό περίγραμμα.
Λονδίνο, Walters, αρ. 489. 18 χιλ. AGGems αρ. 75.
Οι καλύτεροι χαράκτες
Η ύστερη αρχαϊκή περίοδος (περίπου 525-475 π.Χ.) χαρακτηρίζεται από το έργο των καλύτερων χαρακτών, οι περισσότεροι από τους οποίους προφανώς ήταν ανατολικοελληνικής καταγωγής (Ιωνίας). Κατά την περίοδο αυτή, μεγάλο μέρος της περιοχής βρισκόταν υπό περσική κυριαρχία και το παράδειγμα των ανατολικών χρήσεων σφραγίδων μπορεί να άσκησε επιρροή, αλλά το ύφος είναι καθαρά ελληνικό, όπως και τα θέματα. Εδώ επιλέγονται ορισμένα σημαντικά έργα και προσωπικότητες.
Σκαραβαίος από όνυχα από την Αμαθούντα της Κύπρου. Η Αθηνά, με φτερά και αιγίδα στην πλάτη της, με την κεφαλή γοργόνειας να έχει αντικατασταθεί από κεφαλή σατύρου. Τα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά (αιγίδα, φτερά) είναι Ιωνικά.
Λονδίνο, Walters αρ. 437. 17 χιλ. AGGems αρ. 237.
Σκαραβαίος από αχάτη. Ένας ξαπλωμένος σάτυρος κρατάει ένα κύπελλο, ένα πιθάρι κρασιού μπροστά του. Είναι στο πλάι, αλλά αυτή είναι η σωστή στάση για το πετράδι και συχνά υπάρχει κάποια αμφιθυμία στη στάση σε αυτή την τέχνη. Τα πόδια του αλόγου είναι Ιωνικής απόδοσης και τεχνοτροπίας.
Λονδίνο, Walters, αρ. 465. 22 χιλ. AGGems αρ. 93.
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη , με κρεμ σημάδια καψίματος/φθοράς. Ένας σάτυρος αρπάζει μια σφίγγα από τα μαλλιά. Η πόζα είναι αυτή για πιο σοβαρούς επιτιθέμενους στην ανατολική τέχνη.
Βοστώνη 23.577, LHG αρ. 17. 17 χιλ.. AGGems αρ. 110.
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη . Ένα αγόρι που τρέχει με ένα κύπελλο και μια κανάτα. Το χτένισμά του είναι Ιωνικό, όπως φαίνεται στα αγάλματα.
Συλλογή Once Ionides. 16,5 χιλ. AGGems αρ. 97.
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη . Φτερωτός σκαραβαίος· φοινικικό μοτίβο, ελληνοποιημένος.
Βιέννη IX 207· Αρ. κατ. *. 15mm. AGGems αρ. 148.
Σκαραβαίος από ορεία κρύσταλλο. Ο Διόνυσος κρατάει κλαδί κισσού και κύπελλο.
Κέιμπριτζ, Αρ. κατ. *. 15mm. AGGems αρ. 242.
Σκαραβοειδές πλάσματος (Στην ορυκτολογία, ο όρος Plasma (Πλάσμα) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ποικιλία κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία (Χαλκηδόνιος).. Ένας πολεμιστής που καταρρέει. Τα μετωπικά/προφίλ πόδια είναι ένα γλυπτό μοτίβο. Η μορφή σε ελεύθερο πεδίο ταιριάζει απόλυτα σε ένα πετράδι.
Λονδίνο, Walters αρ. 264. 17 χιλ. AGGems αρ. 264.
Σκαραβοειδής από χαλκηδόνιο. Ένας άντρας με κεφάλι σκύλου μάχεται με έναν άντρα με κεφάλι γαϊδουριού. Πάνω, ένας γαϊδούρι κυλάει. Οι μορφές με κεφάλι ζώου συναντώνται και αλλού στην ιωνική τέχνη.
Λονδίνο 1929.6-10.3. 19.5 χιλ.. AGGems αρ. 293.
Σκαραβαίος από αχάτη. Λιοντάρι καθισμένο σε συστάδα παπύρου (φοινικικό μοτίβο), δίπλα σε μπροστινά μέρη πάνθηρα και ταύρου.
Μόναχο Α 1284; AGDS I, αρ. *; 18 χιλιοστά. AGGems αρ. 406.
Σκαραβαίος Καρνεόλη (ή Κορνεόλη από τη Γέλα της Σικελίας. Ένα λιοντάρι επιτίθεται σε έναν ταύρο.
Νέα Υόρκη, Ρίχτερ αρ. 51. 25 χιλ.. AGGems αρ. 407.
Σκαραβαίος πλάσματος. (Στην ορυκτολογία, ο όρος Plasma (Πλάσμα) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ποικιλία κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία (Χαλκηδόνιος). Ένα κριάρι· ένα κοινό σύμβολο γονιμότητας και πλούτου, με το όνομα του ιδιοκτήτη Μανδρονάξ.
Λονδίνο, Walters αρ. 445. 18 χιλ. AGGems αρ. 131.
Σκαραβοειδής από χαλκηδόνιο από τη Δημητσάνα (Αρκαδία). Πρόβατο με την επιγραφή «Είμαι από (ανήκω στον) Ερμότιμο».
Βοστώνη 27.689, LHG αρ. 35bis. 16 χιλ.. AGGems αρ. 516.
... σκαραβαίος... Ένα κυλιστό άλογο, επιγραφή Αετό, «του Αετού», ιδιοκτήτης.
Ελβετική ιδιωτική συλλογή. ...μμ.
Χαλκηδόνιος σκαραβοειδής. Μια χοιρομητέρα με χοιρίδια, σύμβολο γονιμότητας και πλούτου.
Βοστώνη 27.692, LHG αρ. 70. 16 χιλ.. AGGems αρ. 554.
Σκαραβοειδής Κορνεόλης. Ένας σκύλος που ξύνει τη μύτη του.
Βοστώνη 99.356. 11 χιλ. AGGems αρ. 569.
Ονομαστοί καλλιτέχνες
Λίγοι αρχαϊκοί σκαραβαίοι φέρουν το όνομα του κατασκευαστή τους. Εξαίρεση αποτελεί ο Επιμένης, του οποίου το στυλ είναι αρκετά ιδιαίτερο ώστε να του αποδίδονται και άλλα έργα. Έχει ένα φιλόδοξο γλυπτικό στυλ, επιδίδοντας ακόμη και σε στριφογυριστές μορφές τριών τετάρτων που φαίνονται από πίσω, κατά τα άλλα οικείο μόνο στα ανάγλυφα γλυπτά της εποχής.
Σκαραβοειδής χαλκηδόνιος από το Δέλτα του Νείλου (Ναυκράτης;). Ένας νέος ακινητοποιεί ένα άλογο. Επιγραφή «Ο Επιμένης με έφτιαξε».
Βοστώνη 27.677· LHG αρ. 28. 17 χιλ.. AGGems αρ. 246.
Σκαραβοειδές από χαλκηδόνιο από τη Ναύκρατη. Ένας νέος δοκιμάζει την ευθύτητα του βέλους του, με το τόξο του πάνω από το χέρι του. Αποδίδεται στον Επιμένη.
Νέα Υόρκη, Ρίχτερ αρ. 42. 17 χιλ.. AGGems αρ. 248.
Ένας άλλος καλλιτέχνης μπορεί να αναγνωριστεί από αρκετά πετράδια σκαλισμένα σε πολύ παρόμοιο στυλ, με ολόσωμα πρόσωπα και λεπτομερή επεξεργασία της ανατομίας και των φτερών, και με μια αδυναμία στις διμορφικές ομάδες μάχης ή πτήσης. Ονομάζεται ο Δάσκαλος του Σέμον, από τον κάτοχο (?) ενός πετράδιου.
Σκαραβαίος από αχάτη από την περιοχή της Τροίας. Ένα κορίτσι, που φοράμε μόνο κορδέλα και σκουλαρίκια, γεμίζει την υδρία της από ένα στόμιο με κεφάλι λιονταριού. Επιγραφή «του Σίμωνα».
Berlin F 159; AGDS II, αρ. *. 14 χιλιοστά. AGGems αρ. 249.
Χαλκηδόνιος. Μια σφίγγα αρπάζει έναν νεαρό πολεμιστή που αντεπιτίθεται. Μια παραλλαγή του κοινού θέματος της Θηβαϊκής σφίγγας που κλέβει έναν νεκρό σχολής. Από τον Δάσκαλο του Σέμον.
Λονδίνο 1933.10-15.1. 18 χιλ. AGGems αρ. 251.
Σκαραβοειδής από χαλκηδόνιο. Ένας γρύπας αρπάζει έναν γυμνό νέο. Από τον Δάσκαλο του Σέμον.
Βοστώνη 23, 578, LHG αρ. 29. 18 χιλ.. AGGems αρ. 252.
Καρνεόλη (ή Κορνεόλη Ένας φτερωτός ταύρος με ανθρώπινο πρόσωπο. Το τέρας σε αυτή τη μορφή είναι ανατολίτικος, ο Έλληνας Αχελώος (που είναι χωρίς φτερά). Από τον Δάσκαλο του Σέμον.
Λονδίνο, Walters αρ. 498. 18 χιλ. AGGems αρ. 253.
Αρκετά πετράδια χαρακτηρίζονται από προσεκτικές μελέτες λιονταριών με χαίτες, όπως αυτά που εμφανίζονται επίσης σε κυπριακά νομίσματα και σε άλλα νομίσματα των ανατολικών ελληνικών κρατών.
Μαύρος σκαραβαίος από ίασπη, από την Κύπρο. Δύο πάνθηρες μάχονται. Επιγεγραμμένο σε κυπριακή συλλαβική γραφή a-ri-si-to-ke-le-o, που είναι το ελληνικό Αριστοκλέος[ς], «του Αριστοκλή». Σύμπλεγμα των Κυπριακών Λεόντων.
Λονδίνο, Walters αρ. 450. 15 χιλ. AGGems αρ. 423.
Σκαραβαίος από χαλκηδόνιο από τη Βηρυτό. Ένας πάνθηρας ξύνει τη μύτη του, με έναν κόκορα και μια μαϊμού. Επιγραφή σε κυπριακή συλλαβική γραφή ka-pa-sa. Σύμπλεγμα των Κυπριακών Λιονταριών.
Παρίσι, Λούβρο, de Clercq αρ. 2794. L. 14mm. AGGems αρ. 424.
Μια ομάδα όψιμων αρχαϊκών πετραδιών διατηρεί την παλιά τεχνική χειροποίητης κοπής σε μαλακές πέτρες, όπως αυτές που χρησιμοποιήθηκαν για τα νησιωτικά πετράδια του 7ου/αρχών 6ου αιώνα, και πιθανότατα κατασκευάζονται και στα ελληνικά νησιά, ίσως στην Εύβοια, αν κρίνουμε από την γραφή ορισμένων επιγραφών. Η τεχνική αυτή παράγει ένα πιο γλυπτό, τραχύ ύφος από αυτό που βλέπουμε στα εγχάρακτα πετραδάκια από σκληρό λίθο κομμένα με τροχό.
Πράσινος ελικοειδής σκαραβαίος. Ένας σάτυρος κουρδίζει τη λύρα του. Υπογραφή, Ονήσιμος. Σκαραβαίος του νησιού.
Βοστώνη 27.673, LHG αρ. 24. 15 χιλ. AGGems αρ. 345
Πράσινος ελικοειδής σκαραβαίος. Γονατιστός ταύρος. Εκκολαφθέν μπορντούρα. Ίσως από τον Ονήσιμο.
Αριστουργήματα αρ. 28. 21 x 14 x 12 χιλ.
Πράσινος ελικοειδής ψευδοσκαραβαίος· η πλάτη είναι σκαλισμένη ως κεφάλι σατύρου, όχι σκαθαριού· υπάρχουν λίγοι άλλοι αρχαϊκοί ελληνικοί σκαραβαίοι που έχουν υποστεί τέτοια επεξεργασία. Ένας άντρας με κιθάρα να κάθεται σε βήμα. Υπογραφή «Οι Σύριοι με έφτιαξαν». Σκαραβαίος του νησιού.
Λονδίνο, Walters αρ. 492. 18 χιλ. AGGems αρ. 352.
Πράσινος ελικοειδής σκαραβαίος. Μια σφίγγα. Σκαραβαίος του νησιού.
Παρίσι, Bibl.Nat. de Luynes αρ. 290. 15 χλστ. AGGems αρ. 349.
Στο πιο πρόσφατο στυλ των αρχαϊκών σκαραβαίων, η πέτρα είναι συχνά κάπως μεγαλύτερη, προμηνύοντας κλασικό γούστο, και το θέμα συλλαμβάνεται πιο μνημειωδώς και συχνά λεπτομερώς με τρόπο που παραλληλίζεται ευκολότερα στην αγγειογραφία της εποχής. Αυτά πρέπει να ανήκουν στις αρχές του 5ου αιώνα.
Χαλκηδόνιος. Η Αθηνά με κράνος, δόρυ και ασπίδα. Η αιγίδα είναι κρεμασμένη γύρω από τον λαιμό της και στη θέση της κεφαλής της γοργόνειας υπάρχει η κεφαλή ενός θαλάσσιου τέρατος που απεικονίζεται στο πίσω μέρος του λαιμού της (πρβλ. AGGems αρ. 237) .
Βοστώνη 27.676· LHG αρ. 26. 17,5 χιλ.. AGGems αρ. 239.
Σκαραβοειδές από βρύα αχάτη. Η Ευρώπη ιππεύει τον ταύρο, σταθεροποιούμενη από την ουρά και το κέρατό του.
Οξφόρδη 1966.596. 18 χιλ. AGGems αρ. 305.
Σκαραβαίος Καρνεόλη ή Κορνεόλη. Γενειοφόρος σάτυρος, με πρόσωπο μετωπιαίο, ιθυφαλλικός, που οδηγεί πολεμικό άρμα που το έσερναν δύο λιοντάρια, το ένα εκ των οποίων γυρίζει το κεφάλι του. (Ομάδα της Ευρώπης του Μπίζλεϊ)
Αριστουργήματα αρ. 21. 17 χιλ. AGGems αρ. 328.
Σκαραβοειδής Καρνεόλη ή Κορνεόλη Ένας σάτυρος γονατίζει για να τοξέυση και να «υποκλιθεί·» σ' ένα κύπελλο μπροστά του. Ένας πολεμοχαρής σάτυρος είναι σπάνιος, αλλά πολεμούν στο πλευρό του Διονύσου ενάντια στους Γίγαντες.
Βαλτιμόρη 42.461. 17 χιλ.. AGGems αρ. 336.
Μαύρος σκαραβαίος από ίασπη κοντά στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ένας σάτυρος ξαπλώνει σε ασκί, κρατώντας ένα κύπελλο. Επιγραφή Ανάκλης (κάτοχος;).
Νέα Υόρκη, Ρίχτερ αρ. 46. 16 χιλ.. AGGems αρ. 333.
Σκαραβαίος από πλάσμα Στην ορυκτολογία, ο όρος Plasma (Πλάσμα) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ποικιλία κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία (Χαλκηδόνιος) κοντά στην Πέργαμο. Λέαινα. Επιγραφή Αριστοτείχης (ιδιοκτήτης;).
Άγνωστο πού βρίσκεται. 18 χιλ.. AGGems αρ. 427.
Λίγα πετράδια έχουν βρεθεί με χαραγμένη την επιγραφή, με το όνομα του κατασκευαστή ή του ιδιοκτήτη τους, με το δεύτερο να είναι γενικά πιο εμφανές. Πρέπει να χρησιμοποιούνταν για σφράγιση, καθώς και να φοριόντουσαν ως κοσμήματα, σε περιστρεφόμενα δαχτυλίδια ή μενταγιόν, αλλά λίγα αποκαλύπτουν αυτό τόσο καλά:
Σκαραβαίος από αχάτη από την Αίγινα. Μικρό δελφίνι και η επιγραφή «Είμαι η σφραγίδα (σάμα) της Θέρσης· μην με ανοίξετε!»
Μπρεσλάου. 12 χιλ.. AGGems αρ. 176.
Κυπριακό δακτυλίδι με σκαραβαίο και σφίγγες
ΠΗΓΕΣ & Συντομογραφίες σε αυτήν την ενότητα:
AGGems - Boardman, J., Αρχαϊκά Ελληνικά Πετράδια (Λονδίνο, 1968)
full-width
