Μια εξαιρετικά σπάνια και καλοδιατηρημένη μολύβδινη σφραγίδα της Βυζαντινής Αυτοκράτειρας Ειρήνης Κομνηνής (13ος αιώνας) ανακαλύφθηκε πρόσφατα κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών ανασκαφών στην αρχαία Ελληνική ιερή πόλη Περπερικόν της σημερινής Βουλγαρίας.
Τα Χαρακτηριστικά του Ευρήματος
Η σφραγίδα παρουσιάζει ιδιαίτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον λόγω των λεπτομερών αναπαραστάσεών της:
Η Μορφή της Αυτοκράτειρας: Στη μία όψη εικονίζεται η Ειρήνη όρθια πάνω σε ελλειψοειδές βάθρο. Φοράει ψηλό αυτοκρατορικό στέμμα, τον επίσημο τελετουργικό λώρο και κρατά σκήπτρο.
Η Σπάνια Απεικόνιση του Χριστού: Στην άλλη όψη υπάρχει μια ασυνήθιστη παράσταση του Ιησού Χριστού, ο οποίος στέκεται όρθιος ως «Λυτρωτής».
ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ
Η Αυτοκράτειρα Ειρήνη η Κομνηνή δεν έκοψε δικά της κυρίαρχα χρυσά ή χάλκινα νομίσματα, καθώς η περίφημη νομισματική και εικονογραφική τομή με τα διπλά πορτραίτα ανήκει στην Ειρήνη την Αθηναία (780–797). Ωστόσο, η παρουσία της Ειρήνης Κομνηνής τεκμηριώνεται ιστορικά και αρχαιολογικά από εξαιρετικά σπάνιες μολύβδινες σφραγίδες (μολυβδόβουλλα) που φέρουν την απεικόνισή της και χρησιμοποιούνταν για την επικύρωση αυτοκρατορικών εγγράφων.
Η Ιστορική Σημασία
Το εύρημα αυτό αποτελεί σημαντικό κομμάτι του παζλ για τη μελέτη των διπλωματικών σχέσεων της εποχής:
Επιβεβαίωση Αλληλογραφίας: Η σφραγίδα αποδεικνύει ότι ένα επίσημο έγγραφο με την προσωπική υπογραφή και αυθεντία της αυτοκράτειρας έφτασε στην περιοχή.
Πολλοί μπερδεύουν την είδηση με εύρεση νομίσματος. Στην πραγματικότητα, ανακαλύφθηκε μια εξαιρετικά σπάνια μολύβδινη σφραγίδα (μολυβδόβουλλο) της Αυτοκράτειρας Ειρήνης Κομνηνής Λασκαρίνας στις ανασκαφές του Περπερικόν
Πολιτικό Πλαίσιο: Η επιστολή στάλθηκε σε μια ιδιαίτερα τεταμένη περίοδο του 13ου αιώνα. Χρονικά, συμπίπτει με την εποχή που ο Βούλγαρος τσάρος Ιβάν Ασέν Β΄ είχε νικήσει στη Μάχη της Κλοκοτνίτσας, ενώ στο προσκήνιο βρίσκονταν ο Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης και η Ειρήνη.
Δεσμοί Βυζαντίου-Βουλγαρίας: Παρέχει πολύτιμα στοιχεία για τη διπλωματική δραστηριότητα και τις επαφές ανάμεσα στην Αυτοκρατορία της Νίκαιας (Βυζάντιο) και το Βουλγαρικό Βασίλειο.
................----------------
Ο Ἰωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης (Διδυμότειχο, 1193 - Νυμφαίο Ιωνίας, 3 Νοεμβρίου 1254) ήταν ο δεύτερος Αυτοκράτορας της Νικαίας (1222-1254), διάδοχος και γαμπρός του Θεοδώρου Α' Λάσκαρη. Συνετός κυβερνήτης και ικανός στρατιωτικός, υπήρξε συνεχιστής του έργου του προκατόχου του, επιτυγχάνοντας να υπερδιπλασιάσει τις κτήσεις που παρέλαβε και να ανορθώσει κοινωνικά και οικονομικά το κράτος, θέτοντας τις βάσεις για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Η τριανταδυάχρονη βασιλεία του χαρακτηρίζεται από συνεχή πρόοδο σε όλους τους τομείς της ζωής τής εξόριστης Αυτοκρατορίας.
Οι σχέσεις με τους Βουλγάρους και προσπάθειες κατάληψης της Πόλης
Η Βουλγαρική Αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιβάν Ασέν Β΄.
Ο ισχυρότερος πλέον άνδρας της Βαλκανικής ήταν ο Βούλγαρος ηγεμόνας και ο Βατάτζης έσπευσε να συμμαχήσει μαζί του. Η συμμαχία επισφραγίστηκε, κατά το έθος της εποχής, με τον γάμο τού γιου τού Βατάτζη, Θεοδώρου, με την κόρη του Ασέν Ελένη. Μετά την υπογραφή των συμφωνιών, οι δύο σύμμαχοι ξεκίνησαν εκστρατείες στη Θράκη. Αμφότεροι έφτασαν μέχρι τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, την οποία και πολιόρκησαν από κοινού το 1235 και το 1236, χωρίς όμως επιτυχία. Η επέμβαση Βενετών και Φράγκων της Πελοποννήσου απέτρεψε την πτώση της Πόλης. Είχε γίνει όμως σαφές, ότι η πτώση της λατινοκρατούμενης Κωνσταντινούπολης δεν ήταν παρά θέμα χρόνου. Ο ίδιος ο Πάπας αφόρισε τον Ασέν,[3] απαίτησε από τον βασιλιά της Νίκαιας να σταματήσει τις εχθροπραξίες και κάλεσε τους ηγεμόνες της Δύσης να συνδράμουν με στρατεύματα τους εν τη Πόλει ομοεθνείς τους. Τότε ο ηγεμόνας των Βουλγάρων αποκήρυξε τη συμμαχία του με τον Βατάτζη, αντιλαμβανόμενος ότι ο σύμμαχός του ωφελείται πολύ περισσότερο από τον ίδιο· επεδίωξε μάλιστα και επέτυχε να προσεταιριστεί τους Λατίνους της Πόλης, με την ελπίδα να γίνει κύριός της κατόπιν κάποιου διακανονισμού ή συνοικεσίου. Τελικά, εξ αιτίας αστάθμητων παραγόντων,[4] η συμμαχία Βουλγάρων και Φράγκων δεν ευοδώθηκε. Εγκαταλείποντας τις κοινές με τους Λατίνους επιχειρήσεις, ο Ιβάν Ασέν Β΄ ανανέωσε τις συνθήκες και τις συμφωνίες με τον Βατάτζη. Το 1241 ο Βούλγαρος ηγεμόνας απεβίωσε, αφήνοντας στον θρόνο τον δεκαετή γιο του, Καλιμάν Ασέν Α΄. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Αυτοκρατορία της Νίκαιας απαλλάχθηκε από έναν επικίνδυνο και ικανό αντίπαλο και ο Βατάτζης έστρεψε την προσοχή του στο Δεσποτάτο της Ηπείρου. Ήθελε να στερεώσει τις ευρωπαϊκές κτήσεις του πριν δώσει το οριστικό χτύπημα στην παραπαίουσα Κωνσταντινούπολη.
Και από ττο parathyro-politis
