Στο Δεσποτικό και το Τσιμηντήρι συνεχίστηκε και φέτος η συστηματική ανασκαφή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων υπό τη διεύθυνση του Γιάννου Κουράγιου καθώς και των Ί. Νταϊφά και Α. Αλεξανδρίδου, και με τη συμβολή της ανασκαφικής και αναστηλωτικής ομάδας, στην οποία συμμετείχαν οι σταθεροί συνεργάτες αρχαιολόγοι, μαρμαροτεχνίτες και συντηρητές που εργάζονται στο ανασκαφικό πρόγραμμα τα προηγούμενα χρόνια.
Αεροφωτογραφία του ανατολικού τμήματος της νησίδας Τσιμηντήρι
(Εικόνα 1). Η ανασκαφική περίοδος διήρκησε συνολικά τέσσερις εβδομάδες. Παράλληλα, έγινε μελέτη του αρχαιολογικού υλικού στις αποθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Πάρου (Εικόνες 2, 3). Στο Δεσποτικό, εκτός των ορίων του αρχαϊκού τεμένους οι εργασίες επικεντρώθηκαν στην Κατασκευή Ω όπου το 2022 και 2023 είχαν αποκαλυφθεί εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση τα θραύσματα τουλάχιστον τριών αρχαϊκών κούρων, καθώς και κορμός αγάλματος του α΄ μισού του 5ου αι. π.Χ. (Εικόνα 4).
Μεταλλικά αντικείμενα και ενεπίγραφα αγγεία από την ανασκαφή
Σε μικρή απόσταση, συνεχίστηκε η ανασκαφή στο Κτίριο ΜΝ. Πρόκειται για ένα τετράπλευρο οικοδόμημα με τουλάχιστον οκτώ χώρους που γνώρισε περισσότερες από δύο αρχιτεκτονικές φάσεις- η πρώτη μέσα στον 6ο αι. π.Χ.
Αγγεία αρχαϊκών χρόνων από τα κτίρια της εγκατάστασης στη Μάντρα
Στον πυρήνα της εγκατάστασης, ερευνήθηκε σε βάθος το νοτιοδυτικότερο δωμάτιο του Ανατολικού Συγκροτήματος, στη ΝΔ γωνία του οποίου βρέθηκε κατά χώραν ακέραιο μαγειρικό σκεύος, πιθανότατα «εγκαίνιο» στα θεμέλια του δωματίου (Εικόνα 5). Στην περιοχή του Νοτίου Συγκροτήματος, νοτιοδυτικά του περιβόλου του, αποκαλύφθηκε νέο σύνολο δωματίων που κτίστηκε σε μεταγενέστερη περίοδο (Εικόνα 6).
Στη νησίδα Τσιμηντήρι, στόχος των εργασιών ήταν η περαιτέρω διερεύνηση του βόρειου τμήματος των Κτιρίων Βτ και Ετ που συναποτελούν με το Γτ ένα ενιαίο Συγκρότημα με συνολικό εμβαδόν τουλάχιστον 900 τ.μ. (Εικόνα 7). Τα Κτίρια Βτ και Ετ αποτελούνται συνολικά από δέκα διαφορετικών διαστάσεων τετράπλευρους κατά παράταξη χώρους με είσοδο στη νότια τους πλευρά, όπου ανοίγεται μεγάλος υπαίθριος χώρος. Σε κάποιους χώρους βρέθηκαν λίθινες κτιστές κατασκευές που πρέπει να λειτουργούσαν ως αποθηκευτικοί χώροι και κτιστά θρανία (Εικόνα 8). Λόγω της έντονης διάβρωσης και της απουσίας επιχώσεων, τα ευρήματα ήταν περιορισμένα (θραύσματα πίθων και εμπορικών αμφορέων, μελαμβαφή αγγεία πόσης, υφαντικά βάρη).
Αποκάλυψη μαγειρικού αγγείου σε δωμάτιο του Ανατολικού Συγκροτήματος
Παράλληλα με τις ανασκαφικές εργασίες και τις εργασίες συντήρησης, υλοποιήθηκε τον Ιούνιο η τελευταία φάση της αναστήλωσης του αρχαϊκού Κτιρίου Δ του τεμένους, του οποίου η αποκατάσταση ξεκίνησε το 2022, βάσει της εγκεκριμένης μελέτης του Γ. Ορεστίδη (Εικόνα 9).
Ανασκαφή στο Νότιο Συγκρότημα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου, το Κτίριο Δ μαζί με τον αναστηλωμένο ναό και το εστιατόριο δεσπόζουν στον αρχαιολογικό χώρο (Εικόνα 10) αποτυπώνοντας χαρακτηριστικά την αίγλη του αρχαϊκού τεμένους και συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου της ομάδας του Δεσποτικού και της ΕΦΑΚΥΚ για την παράδοση στο κοινό ενός οργανωμένου επισκέψιμου χώρου.
Οι ανασκαφικές και αναστηλωτικές εργασίες υλοποιήθηκαν φέτος με τη στήριξη των: ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ (Αθανάσιος & Μαρίνα Μαρτίνου), Ίδρυμα Π&Α Κανελλοπούλου, ΔΙΚΕΜΕΣ (C.Y.A), Σύλλογος «Οι Φίλοι της Πάρου και της Αντιπάρου», Antiparos Preservation Society, Μarion Stassinopoulos, Dominique Senequier, Jonathan Lurie, Bubi Baehler, κ.ά.
ΥΠΠΟΑ
