Τοπωνύμια: Τα Τοπωνύμια περιλαμβάνουν δύο βασικές οντότητες που εντοπίζονται στο γεωγραφικό χώρο: οικισμούς και ευρύτερες γεωγραφικές / πολιτισμικές / διοικητικές ενότητες και περιοχές, στις οποίες κατά καιρούς υπήχθησαν οι παραπάνω οικισμοί. Ειδικά για την περιοχή του Ευξείνου Πόντου, εμφανίζονται ως διακριτή κατηγορία για την περίοδο της αρχαιότητας οι τύμβοι. Οι εκκλησιαστικές ενότητες που εμφανίζονται ως διακριτή κατηγορία για τη νεότερη περίοδο περιλαμβάνουν τις ελληνορθόδοξες μητροπόλεις της περιοχής.
Στους οικισμούς περιλαμβάνονται όλες οι οικιστικές μονάδες, για τις οποίες υπάρχουν μαρτυρίες έστω και υποτυπώδους ελληνικής παρουσίας στη διαχρονία. Τα λήμματα περιλαμβάνουν:
* Παρουσίαση της διαχρονικής εξέλιξης της ονομασίας του κάθε οικισμού στην ελληνική και άλλες καθιερωμένες γλώσσες (περιλαμβάνονται ετυμολογικά στοιχεία και διαχρονικές ταυτίσεις).
* Κατά το δυνατόν ακριβή γεωγραφικό και διοικητικό εντοπισμό.
* Παρουσίαση της φυσιογνωμίας του κάθε οικισμού από την άποψη της Aνθρωπογεωγραφίας και της Γενικής Iστορίας και με έμφαση στην Oικονομία, την Eκπαίδευση και τον Πολιτισμό. Παράλληλα προβάλλονται πτυχές του κοσμικού και θρησκευτικού βίου, της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής και αναφέρονται στοιχεία του δομημένου περιβάλλοντος, όπως οικοδομήματα και μνημεία.
Στις περιοχές και ενότητες περιλαμβάνονται τα πολιτικά και εκκλησιαστικά διοικητικά σχήματα που εμφανίστηκαν, στη διαχρονία, στο μέγιστο τμήμα του εξεταζόμενου χώρου, και παρουσίασαν σχετική διάρκεια ζωής. Επίσης περιλαμβάνονται ευρύτερες ενότητες γεωγραφικού / πολιτισμικού χαρακτήρα, οι οποίες ενδεχομένως σε κάποια φάση της ιστορικής τους πορείας αποτέλεσαν διακριτά διοικητικά σχήματα, όπως π.χ. η Κριμαία. Τα συγκεκριμένα λήμματα περιλαμβάνουν:
* Παρουσίαση της εξέλιξης της ονομασίας τους (συμπεριλαμβάνονται ετυμολογικά στοιχεία και ταυτίσεις).
* Γεωγραφική τοποθέτηση και δήλωση της θέσης τους στην ιεραρχία του πολιτικού και εκκλησιαστικού διοικητικού συστήματος.
* Γεωφυσική περιγραφή κάθε διοικητικής ενότητας με γεωγραφικά και δημογραφικά στοιχεία καθώς και πληροφορίες για το φυσικό πλούτο και τις σημαντικότερες πτυχές του οικονομικού βίου.
ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
Απολλωνία Ποντική/ Σωζόπολη
Η αρχαία πόλη βρίσκεται στις δυτικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας, στη σημερινή χερσόνησο Skamanij. Η σύγχρονη πόλη καλύπτει πλήρως τις αρχαίες εγκαταστάσεις. Η σημερινή νήσος Kirik, η οποία ήταν κάποτε ενωμένη με την ηπειρωτική χώρα, αποτελούσε τμήμα της Απολλωνίας.
Βιζώνη
Η αρχαία Βιζώνη βρίσκεται νότια της πόλης Καβάρνα. Παρόλο που τα ερείπια της Βιζώνης έχουν βρεθεί κάτω από μεσαιωνικές οχυρώσεις, οι αρχαίες πηγές που αφορούν αυτή τη μικρή πόλη είναι περιορισμένες. Η Βιζώνη ήταν πιθανώς αποικία της Μεσημβρίας και η εθνική της ταυτότητα δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Ωστόσο, η Βιζώνη διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στις συναλλαγές μεταξύ των ελληνικών και των θρακικών φυλών. Επίσης, τα αρχαιολογικά ευρήματα παρέχουν πολλά στοιχεία σχετικά με τις θρησκευτικές...
Διοσκουριάς / Σεβαστόπολις
Πόλη της Κολχίδας, σημερινό Σοχούμ. Υπήρξε διαδοχικά αποικία των Μιλησίων (6ος αι. π.Χ.), μέρος του Βασιλείου του Πόντου και οχυρωμένος ρωμαϊκός εμπορικός κόμβος (Σεβαστούπολη) (3ος αιώνας μ.Χ.). Αρχαιολογικά ευρήματα υποδηλώνουν τις σχέσεις της πόλης με την Ελλάδα και τον Εύξεινο Πόντο.
Θεοδοσία
Τα λείψανα του αρχαίου οικισμού της Θεοδοσίας βρίσκονται στα δυτικά του ευρωπαϊκού Κιμμερίου Βοσπόρου. Στους αρχαίους συγγραφείς μνημονεύεται ως πόλις, εμπόριον και χωρίον ανάλογα με τη χρονική στιγμή, πράγμα που σημαίνει ότι στη διάρκεια των αιώνων η Θεοδοσία πέρασε, όπως άλλωστε και οι περισσότερες αρχαίες ελληνικές πόλεις (εντός και εκτός ηπειρωτικής Ελλάδας), από διάφορα στάδια εξέλιξης. Οι αρχαίοι συγγραφείς τοποθετούσαν την πόλη της Θεοδοσίας σε απόσταση 700 σταδίων από το Παντικάπαιο και 280 σταδίων δυτικά του πολίσματος Καζέκα.
Ίστρος / Ίστρια (Αρχαιότητα)
Ελληνική και Ρωμαϊκή πόλη στη Μικρά Σκυθία, στη σημερινή τοποθεσία “La Citate”, 9 χλμ. ανατολικά του χωριού Ίστρια, επαρχία Κωνστάντζας, Ρουμανία.
Κάλλατις / Παγκάλια
Η Κάλλατις ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. στη βορειοδυτική ακτή του Ευξείνου Πόντου (Μαύρη Θάλασσα) από την ελληνική αποικία Ηράκλεια Ποντική. Ο οικισμός ήταν καλά οχυρωμένος και αναπτύχθηκε ως εμπορικό κέντρο και λιμάνι με συναλλαγές τόσο με την ενδοχώρα όσο και με άλλες ελληνικές πόλεις κατά μήκος της Μαύρης Θάλασσας και με την ανατολική Μεσόγειο. Το 72 π.Χ. η πόλη ενσωματώθηκε στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Υπέστη συχνές ληστρικές επιδρομές από Γότθους, Αβάρους Σλάβους κ.ά.. Τελικώς, παρήκμασε
Καλός Λιμήν
Ο Καλός Λιμήν, αρχαία ελληνική αποικία-λιμάνι της βορειοδυτικής Κριμαίας, κατοικήθηκε για πρώτη φορά στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Η ιστορία του είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτή της Ταυρικής Χερσονήσου, ενώ αποτέλεσε και «μήλον της έριδος» ανάμεσα στους κατοίκους της Χερσονήσου και τους Σκύθες. Μέχρι σήμερα οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως ερείπια των τειχών, τις κατόψεις οικιών, καθώς και ενδείξεις για ένα νεκροταφείο. Επίσης, έχει αποδειχθεί ότι η οικονομία του Καλού Λιμένα βασιζόταν κυρίως στη γεωργία, ενώ η εμπορική δραστηριότητα διενεργούνταν αποκλειστικά με τη Χερσόνησο.
Κελερμές
Το Κελερμές είναι από τα πλέον ενδιαφέροντα ταφικά μνημεία της περιοχής του Ύπανη, με κύριο χαρακτηριστικό τη συνύπαρξη ενός πλουσιότατου νεκροταφείου τύμβων και λακκοειδών τάφων, που μας παραπέμπουν στη συνύπαρξη διαφορετικών ταφικών εθίμων και παραδόσεων και στις σχέσεις των ποικίλων φυλών της συγκεκριμένης περιοχής.
Κερκινίτις
Η αρχαία Κερκινίτις βρισκόταν στη χερσόνησο της Κριμαίας και υπήρξε Ιωνική αποικία που ιδρύθηκε πιθανώς τον 6ο π.Χ. αι. Καθώς οι γραπτές μαρτυρίες είναι είτε αόριστες είτε ανύπαρκτες, η αρχαιολογική μαρτυρία αποτελεί το βασικό εργαλείο για την ανασύσταση του παρελθόντος της πόλης. Η Κερκινίτις, λοιπόν, αποτέλεσε μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, και αργότερα προσαρτήθηκε στην Ταυρική χερσόνησο μέχρι την κατάκτησή της από τους Σκύθες τον 2ο αι. π.Χ. Η γεωργία και η αλιεία αποτελούσαν τη βάση της οικονομίας της πόλης, ενώ η Ολβία και η Χερσόνησος αποτελούσαν τους βασικούς εμπορικούς της εταίρους. Οι ανασκαφές έριξαν φως σε μερικές πτυχές της θρησκευτικής ζωής και κατέστησαν εφικτή την ασφαλή ανασύσταση του αστικού σχεδιασμού και της οχύρωσης της πόλης.
Κήποι
Αποικία της Μιλήτου, σημαντική πόλη του Κιμμερίου Βοσπόρου, στο ανατολικό («ασιατικό») τμήμα του κράτους. Η ιστορία των Κήπων συνδέεται με το Γύλωνα, τον παππού του Δημοσθένη, που διετέλεσε διοικητής τους. Κατά την περίοδο των πρώτων Σπαρτοκιδών η πόλη ενσωματώθηκε στο κράτος του Βοσπόρου. Τα αρχαιολογικά στρώματα της πόλης καλύπτουν την περίοδο από τον 6ο αι. π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ.
Κιμμερικόν
Το Κιμμερικόν φαίνεται να έχει πάρει το όνομά του από τους Κιμμερίους, έναν αρχαίο λαό που κατοικούσε στην ευρύτερη περιοχή της αρχαίας Σκυθίας. Ο γεωγράφος Στράβωνας αναφέρει ότι σε προγενέστερους χρόνους ήταν πόλη (ενώ την εποχή του ήταν ήδη ένα απλό πολίχνιο) χτισμένη σε μια χερσόνησο και προστάτευε την είσοδο στα στενά του Κιμμέριου Βοσπόρου. Για την σύγχρονη αρχαιολογία είναι ένα από τα αρκετά πολίσματα της ευρωπαϊκής πλευράς του Κιμμέριου Βοσπόρου.
Κουλ Ομπά
Ο μνημειακός τύμβος Κουλ-Ομπά ανήκει στα σημαντικότερα ταφικά μνημεία του Κιμμερίου Βοσπόρου, και ευρύτερα του βορείου Ευξείνου, που χρονολογούνται στον 4ο αι. π.Χ. Πρόκειται για ένα από τα χαρακτηριστικότερα ταφικά σύνολα των εκπροσώπων της τοπικής φυλετικής αριστοκρατίας, με σημαντικές ελληνικές επιρροές, που αποτυπώθηκαν κυρίως στα πλουσιότατα κτερίσματα των ταφών, τα περισσότερα εκ των οποίων αποτελούν έργα τέχνης ιδιαίτερης καλλιτεχνικής αξίας.
Κύταια
Αρχαία πόλη που ιδρύθηκε στα τέλη του 6ου με αρχές του 5ου αι. π.Χ. και έπαψε να υπάρχει τον 6ο αι. μ.Χ. Η περίοδος ακμής της χρονολογείται τον 4ο-3ο αι. π.Χ. Ανήκει στις ονομαζόμενες μικρές πόλεις του Κιμμερίου Βοσπόρου. Eντάχθηκε στο κράτος του Βοσπόρου πιθανότατα κατά την Κλασική εποχή. Η θέση της ταυτίστηκε αρχαιολογικά. Βρίσκεται πλησίον της νότιας εισόδου στον πορθμό του Κιμμερίου Βοσπόρου, στα βόρεια παράλια της Μαύρης θάλασσας.
Λευκή/Αχίλλειος Νήσος
Η Λευκή/Αχίλλειος νήσος (σύγχρονη νήσος Zmeinyj στην Ουκρανία) βρίσκεται στην περιοχή της Μαύρης θάλασσας, περίπου 45 χλμ. από το δέλτα του Σουλίνα, παραποτάμου του Δούναβη. Ήδη από τον 7ο αι. π.Χ. η Λευκή συνδέθηκε με τον Αχιλλέα, λόγω του φημισμένου ναού του θεού που βρισκόταν στο νησί.
Μεσημβρία (Αρχαιότητα)
Τα ερείπια της αρχαίας δωρικής πόλης της Μεσημβρίας βρίσκονται στα δυτικά παράλια του Εύξεινου Πόντου, στη σύγχρονη πόλη Νεσέμπαρ της Βουλγαρίας. Οι αρχαίοι Έλληνες άποικοι είχαν επιλέξει με μεγάλη προσοχή τη θέση της πόλης, την οποία και έχτισαν τελικά επί της χερσονήσου Νεσέμπαρ. Η χερσόνησος αυτή είναι προστατευμένη με φυσική οχύρωση και προσφέρει τη δυνατότητα επικοινωνίας με την ενδοχώρα μέσω ενός στενού ισθμού μήκους 350 μ., ενώ ταυτόχρονα αποτελεί σπουδαίο λιμάνι για τα πλοία με κατεύθυνση από και προς την πόλη.
Μπερεζάν
Ο αρχαίος ελληνικός οικισμός στο νησάκι Μπερεζάν της σημερινής Ουκρανίας αποτελεί έναν από τους πιο πρώιμους σε ολόκληρο τον Εύξεινο Πόντο και το όνομά του έχει συνδεθεί με τον ελληνικό αποικισμό ολόκληρης της περιοχής του κάτω ρου των ποταμών Δνειπέρου και Μπουγκ της Σκυθίας. «Βορυσθένης εμπόριον», «Βορυσθένης», «Βορυσθενεϊτέων εμπόριον», «Βορυσθενίς νήσος» είναι ονομασίες με τις οποίες το τοπωνύμιο ήταν γνωστό κατά την Αρχαιότητα.
Μυρμήκιον
Το Μυρμήκιον βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της σύγχρονης πόλης Κερτς (Kertch) στην Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας, Ουκρανία, 4χλμ ΒΑ του αρχαίου Παντικαπαίου στις όχθες του κόλπου του Κερτς κοντά στο ακρωτήρι Καραντίνι (Karantinny). Ο οικισμός ιδρύθηκε από Ίωνες το πρώτο μισό του 6ου π.Χ. αιώνα και εξελίχθηκε σε μικρή πόλη η οποία κατοικούταν καθ’ όλη την Αρχαιότητα. Μετά από την καταστροφή της στα μέσα του 1ου π.Χ. αιώνα, επιβίωσε για 50-60 χρόνια ως συγκρότημα αγροκτημάτων.
Νεάπολις Σκυθίας
Η Νεάπολη της Σκυθίας ήταν η πρωτεύουσα του βασιλείου των Σκυθών κατά το 2ο και τον 1ο αι. π.Χ. Η πόλη ιδρύθηκε γύρω στο 180 π.Χ., αλλά ήκμασε από το 140 π.Χ., όταν ιδρύθηκε το πρώτο ανάκτορο. Μετά το 130 αποτέλεσε την έδρα του σκυθικού βασιλείου, έως την καταστροφή που επέφεραν οι δυνάμεις του βασιλείου του Πόντου στα 111 π.Χ. Έκτοτε συνέχισε την ύπαρξή της ως ένα σχετικά ασήμαντο πόλισμα. Εγκαταλείφθηκε στις αρχές ή λίγο πριν από τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ.
Νικώνιον
Το Νικώνιον υπήρξε σημαντική ελληνική πόλη του Ευξείνου Πόντου, στον χώρο της σημερινής Ουκρανίας, στην ανατολική όχθη του Δνείστερου ποταμού. Το πλούσιο αρχαιολογικό υλικό που βρέθηκε στην περιοχή μαρτυρεί, μεταξύ άλλων, έντονη εμπορική δραστηριότητα και εκτεταμένες επαφές με την Κυρίως Ελλάδα. Η ιστορική πορεία της πόλης παρουσιάζει σχεδόν αδιάλειπτη συνέχεια από το β' μισό του 6ου αι. π.Χ. έως τον 3ο αι. μ.Χ.
Νυμφαίον (Εύξεινος Πόντος, Αρχαιότητα)
Τα λείψανα του αρχαίου οικισμού του Νυμφαίου βρίσκονται 17 περίπου χλμ. νοτιοδυτικά από τη σύγχρονη πόλη Κερτς (αρχαίο Παντικάπαιον) στην ακτή του Κιμμερίου Βοσπόρου. Η πόλη μνημονεύεται από μια πλειάδα αρχαίων Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων. Ιδρύθηκε μεταξύ 580-560 π.Χ. πιθανόν από Μιλήσιους αποίκους και αποτέλεσε μέλος της Β' Αθηναϊκής Συμμαχίας. Καταστράφηκε στις αρχές του 4ου αι. π.Χ. αλλά γρήγορα επανέκαμψε. Η αρχαιολογική έρευνα ξεκίνησε κατά τη δεκαετία του 1860 και έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα.
Οικισμοί στη χερσόνησο του Κερτς
Κατά τον 6ο και 5ο αι. π.Χ. ιδρύθηκαν στη χερσόνησο του Κερτς ελληνικοί οικισμοί (Παντικάπαιον, Νυμφαίον, Τυριτάκη, Μυρμήκιoν, Κιμμερικόν, Πόρθμιον), οι οποίοι γρήγορα εξελίχθηκαν σε γεωργικά κέντρα παραγωγής και, εν συνεχεία, εξαγωγής σιτηρών. Οι οικισμοί απέκτησαν μεγάλη οικονομική ισχύ, γεγονός που μαρτυρούν τα αρχαιολογικά ευρήματα παρά τις κατά τόπους πλημμελείς ανασκαφές.
Οικισμοί στη χερσόνησο του Ταμάν
Η χερσόνησος του Ταμάν βρίσκεται στη σημερινή Ρωσία σε εξαιρετικά σημαντική γεωστρατηγική θέση, αφού ελέγχει το πέρασμα από τη Μαύρη Θάλασσα στην Αζοφική. Στην αρχαιότητα, η γεωπολιτική της θέση, κατέστησε τη χερσόνησο κέντρο αποικιακής δραστηριότητας. Ανάμεσα στους οικισμούς που ιδρύθηκαν συμπεριλαμβάνονται η Φαναγορεία, η Ερμώνασσα, οι Κήποι, και η Γοργιππία. Η εύφορη γη της περιοχής επέτρεψε την ανάπτυξη έντονης γεωργικής δραστηριότητας τόσο εντός των πόλεων όσο και στη γύρω χώρα τους. Η οικονομική ανάπτυξη της περιοχής διαφαίνεται και από την εμπορική της δραστηριότητα, τόσο με την ενδοχώρα, όσο και με περιοχές του Αιγαίου και της Μεσογείου.
Ολβία / Βορυσθένης
Το μεγαλύτερο κοινωνικοοικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο της βορειοδυτικής γωνιάς του Εύξεινου Πόντου ήταν η αρχαία ελληνική πόλη Ολβία Ποντική. Η παλιότερη ονομασία με την οποία ήταν αρχικά γνωστή (δηλαδή από την ίδρυσή της) είναι Βορυσθένης. Αργότερα, κυρίως μετά το γ΄ τέταρτο του 6ου αι. π.Χ., από το Ολβίη πόλις (εξού Ολβιόπολις) παρέμεινε χάριν συντομίας το Ολβίη, το οποίο αντικατέστησε το παλιότερο όνομα Βορυσθένης, δίχως το τελευταίο να εκλείψει εντελώς.
Οργάμη
Η Οργάμη βρίσκεται στις εκβολές του Δούναβη. Η ταύτιση έγινε πρόσφατα βάσει αρχαιολογικών μαρτυριών. Πρόκειται για μία από τις παλιότερες αμιγώς ελληνικές αποικίες στην περιοχή της Μαύρης θάλασσας. Η διαδοχική κατοίκηση μέχρι τον 7ο αιώνα δυσχεραίνει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την οικιστική οργάνωση και την οικονομική και την πολιτική ζωή της πόλης στην Αρχαιότητα. Η νεκρόπολη της Οργάμης είναι από τις καλύτερα ανεσκαμμένες στην ευρύτερη περιοχή.
Ουλιάπ
Σύμπλεγμα τύμβων της Σκυθικής περιόδου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Ουλιάπ της Ρωσίας. Ο πρωιμότερος τύμβος χρονολογείται στον 7ο αι. π.Χ., αλλά τα μνημεία Ούλσκι (Ulskie) ήταν σε χρήση από τον 6ο έως τον 4ο αι. π.Χ. Πολλοί από τους τύμβους του συμπλέγματος λειτουργούσαν ως ιερά και όχι ως ταφικά οικοδομήματα. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως πλούσια κτερίσματα.
Οχυρώσεις και δίκτυο άμυνας στα δυτικά παράλια του Εύξεινου Πόντου
Η πυκνή αλυσίδα Ελληνικών πόλεων και εμπορείων στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και, αργότερα, η εγκαθίδρυση της Ρωμαϊκής διοίκησης απαιτούσαν την προστασία των τοπικών κοινοτήτων από εχθρούς από ξηράς και θαλάσσης με γερές οχυρώσεις, που κατασκευάστηκαν σε βιοτεχνικές ή αγροτικές περιοχές, οι οποίες επίσης παρείχαν το σκηνικό για τη διεξαγωγή της καθημερινής κοινωνικής ζωής.
Οχυρώσεις στα βόρεια παράλια του Εύξεινου Πόντου
Αν και οχυρώσεις διέθεταν όλες σχεδόν οι αρχαίες ελληνικές πόλεις του βορείου Ευξείνου, τα στοιχεία που διαθέτουμε είναι περιορισμένα. Τα τμήματα των οχυρώσεων που αποκάλυψε η σκαπάνη των αρχαιολόγων συχνά δεν επιτρέπουν την πλήρη αναπαράσταση των αμυντικών συστημάτων κάθε πόλης χωριστά, δίνουν όμως το στίγμα της γενικής τους εξέλιξης, που καλύπτει την περίοδο από την ίδρυση των αποικιών κατά τον 6ο αι. π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ., όταν οι περισσότερες πόλεις δεν υπήρχαν πλέον.
Παντικάπαιον/Βόσπορος
Το Παντικάπαιον θεωρείται η αρχαιότερη Ελληνική αποικία των Στενών του Κερτς. Ιδρύθηκε από Μιλησίους κατά τον 6ο αι. π.Χ. Οι αρχαίες γραπτές πηγές αναφέρουν την ιστορία της πόλης μέχρι τη Ρωμαϊκή περίοδο. Υπάρχουν επίσης πλούσιες αρχαιολογικές μαρτυρίες σχετικά με την πολιτική, κοινωνική, οικονομική, θρησκευτική και πολιτιστική δραστηριότητα της πόλης, ενώ αναφέρεται ότι οι κάτοικοί της ίδρυσαν δική τους αποικία, την Ταναϊδα.
Πατραεύς
Ο Πατραεύς, μία από τις αρχαιότερες αποικίες του βορειοανατολικού Εύξεινου Πόντου, ιδρύθηκε το β΄ τέταρτο του 6ου αι. π.Χ., στην ανατολική ακτή της Μαιωτίδος λίμνης (Αζοφική θάλασσα), και σε σύντομο χρονικό διάστημα εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό κέντρο του ασιατικού τμήματος του Κιμμερίου Βοσπόρου. Από τον 1ο αι. π.Χ. έως τον 1ο αι. μ.Χ. διέθετε σημαντικό οχυρωματικό σύστημα. Καταστράφηκε στα τέλη του 4ου αιώνα.
Πιτσβνάρι
Οικισμός και νεκροπόλεις που βρίσκονται 10 χλμ βορείως της πόλης Κομπουλέτι (Γεωργία), στις ανατολικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Η αρχαία ονομασία της πόλεως δε σώζεται.
Πιτυούς
Η Πιτυούς ήταν η πιο απομονωμένη ελληνική αποικία στη Μαύρη θάλασσα. Βρίσκεται στη σημερινή πόλη Πιτσούντα της Αμπχαζίας, αποσχισθείσας επαρχίας της Γεωργίας. Καταστράφηκε από τους Ηνιόχους τον 1ο αι. μ.Χ., αλλά γρήγορα ανέκαμψε και αποτέλεσε σημαντικό οχυρό των Ρωμαίων. Το 254 καταλήφθηκε από τους Βορανούς, συμμάχους των Γότθων. Αργότερα αποτέλεσε έδρα επισκοπής, ενώ τον 6ο αιώνα ανήκε στο βασίλειο των Λαζών. Αναφέρονται εκκλησίες και ένα σημαντικό μαρτύριο από την Παλαιοχριστιανική περίοδο.
Πορθμίον / Παρθένιον
Αρχαία ελληνική πόλη που βρισκόταν στο στενότερο σημείο του πορθμού του Κιμμέριου Βοσπόρου. Τα λείψανά της εντοπίστηκαν στα βόρεια όρια της σημερινής πόλης Κερτς της Ουκρανίας. Τα τελευταία χρόνια η ταύτιση αυτών των λειψάνων με το Πορθμίον αμφισβητείται και θεωρείται ότι ανήκουν στην πόλη Παρθένιον. Ο οικισμός χρονολογείται στον 6ο-1ο αι. π.Χ.
Σεντμιμπράτνι
Οι τύμβοι Σεμιμπράτνιγιε ή «τύμβοι των επτά αδελφών» είναι το σημαντικότερο ταφικό σύνολο της Σινδικής, που ανήκει στη σινδική αριστοκρατία. Χρονολογούνται, βάσει των ευρημάτων τους, από το β΄ τέταρτο - τα μέσα του 5ου έως και το α΄ τέταρτο του 4ου αι. π. Χ. και μαζί με τους τύμβους του Νυμφαίου αποτελούν τα πρωϊμότερα ταφικά μνημεία της τοπικής αριστοκρατίας, στην περιφέρεια των ελληνικών πόλεων του Κιμμερίου Βοσπόρου.
Σκυθικοί τύμβοι
Στο τέταρτο βιβλίο των Ιστοριών του ο Ηρόδοτος περιγράφει πολλά ταφικά έθιμα και εορτές των Σκυθών. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν επίσης φέρει στο φως στοιχεία σχετικά με τις ταφές αυτών των φυλών. Μέχρι στιγμής έχουν ερευνηθεί όχι μόνο βασιλικοί τύμβοι αλλά και τάφοι ατόμων κατώτερης τάξης, από όπου οι ερευνητές αντλούν πληροφορίες σχετικά με τα έθιμα, τα κοσμήματα, την ενδυμασία αλλά και τις σχέσεις ανάμεσα στους Σκύθες και τους Έλληνες.
Με πληροφορίες από :DREAMPONTOS.COM
ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ
full-width
